آموزش بورس قسمت 24 – انواع صورت های مالی

آموزش بورس قسمت 24 – انواع صورت‎های مالی

مقدمه

معمولا سهامدارن شرکت بیش از هر کس دیگری به صورت‎های مالی شرکت علاقه دارند. هدف سرمایه گذاران از بررسی صورت‎های مالی ، بررسی سودآوری شرکت، بررسی عملکرد مدیران شرکت و بررسی وضعیت مالی و قدرت نقدینگی شرکت در ایفای تعهدات و اجرای برنامه‎های آتی می‎باشد.

مهمترین محدودیت صورت‎های مالی این است که بر اساس اصل بهای تمام شده تاریخی تهیه می‎شوند و نرخ تورم را نادیده می‎گیرند. شرکت‎ها صورت‎های مالی خود را بر مبنای تعهدی تهیه می‎کند. در مبنای تعهدی، معاملات و سایر رویدادها در زمان وقوع ( و نه در مزان دریافت یا پرداخت وجه نقد) شناسایی و در اسناد و مدارک حسابداری ثبت می‎شود.

انواع صورت‎های مالی

صورت‎های مالی اساسی یک شرکت شامل 1) ترازنامه، 2) صورت سود و زیان و 3) صورت جریان وجوه نقد می‎باشند. البته صورت‎های مالی دیگری همچون صورت سود (زیان) انباشته و صورت سود و زیان جامع نیز وجود دارند.

ترازنامه

ترازنامه صورتحسابی است که وضعیت مالی یک شرکت را دریک زمان معین نشان می‎دهد. ترازنامه معمولا در پایان سال مالی شرکت تهیه می‎گردد و نشان می‎دهد که یک شرکت چه میزان دارایی، بدهی و حقوق صاحبات سهام دارد. ترازنامه شرکت نمونه را درزیر مشاهده می‎کنید.

آموزش بورس قسمت 24 -  انواع صورت‎های مالی
آموزش بورس قسمت 24 -  انواع صورت‎های مالی

ترازنامه بر اساس این معادله حاسبداری بنا شده است که در آن دارایی‎ها با جمع بدهی‎ها و حقوق صاحبان سهام بورس برابر است (دارایی = بدهی + حقوق صاحبان سهام). در ترازنامه معمولا دارایی‎ها به ترتیب کاهش نقدینگی، بدهی بر اساس تاریخ سررسید و حقوق صاحبان سهام بر حسب کاهش بقاء گزارش می‎شوند.

بر اساس استانداردهای حسابداری، کلیه دارایی‎ها در تاریخ تحصیل باید بر اساس بهای تمام شده تاریخ (قیمت تمام شده) در صورت‎هایم الی ثبت و سپس مستهلک شوند و البته این یکی از اشکالات ترازنامه است که قیمت‎های اقلام آن، ارزش فعلی بازار را نشان نمی‎دهند و تحلیلگران نمی‎توانند با استفاده از ترازنامه پی به ارازش واقعی و روز دارایی‎های شرکت ببرند.

اقلام ترازنامه

دارایی‎های جاری: دارایی‎هایی هستند که انتظار می‎رود طی یک سال از تاریخ ترازنامه مصرف، فروخته یا به وجه نقد دیگری تبدیل شوند. این دارایی‎ها قابلیت نقدینگی زیادی دارند. این دارایی‎ها شامل موارد زیر می‎باشند: وجه نقد، سرمایه گذاری‎ها کوتاه مدت ، حسابها و استاد دریافتنی تجاری، موجودی مواد و کالا و سفارشات و پیش پرداخت‎ها.

دارایی‎های بلند مدت: دارایی‎هایی که انتظار می‎رود منافع اقتصادی برای بیش از یک سال ایجاد کنند و از قدرت نقدشوندگی کمتری برخوردارند. این دارایی ها شامل موارد زیر می‎باشند:

سرمایه گذاری‎های بلند مدت، دارایی‎های ثابت مشهود، دارایی‎های نامشهود، سایر دارایی‎های غیر جاری (اسناد دریافتی بلند مدت، وام بلند مدت ، وام بلند مدت کارکنان، پیش‎پرداخت بلند مدت هزینه‎ها).

بدهی‎های جاری: بدهی‎هایی هستند که انتظار می‎رود طی یک سال از تاریخ ترازنامه با استفاده از دارایی‎های جاری و یا ایجاد بدهی‎های جاری جدید تسویه گردند.

این بدهی شامل موارد زیر می‎باشند: حساب‎ها و اسناد پرداختنی تجاری، پیش دریافتها، ذخیره مالیات سود سهام پیشنهادی و پرداختنی، تسهیلات دریافتی.

بدهی‎های بلند مدت: تسویه این بدهی‎ها بعد از یک سال از تاریخ ترازنامه صورت می‎گیرد. این بدهی‎ها شامل موارد زیر می‎باشند: تسهیلات مالی دریافتی بلندمدت، ذخیره مزایای پایان خدمت کارکنان و بدهی‎های احتمالی.

حقوق صاحبان سهام: حقوق صاحبان سهام بورس ، مالکیت یا حق مالی سهامداران شرکت نسبت به دارایی‎های آن می‎باشد. ترکیب حقوق صاحبان سهام شامل سرمایه، اندوخته‎ها، صرف (کسر) سهام و سود (زیان) انباشته می‎باشد. سرمایه نشاندهنده مالکیت افراد در شرکت می‎باشد. سرمایه افراد به اجزاء مساوی به نام سهم تقسیم می‎شود. اگر مبلغ اسمی هر سهم را در تعداد شرکت ضرب کنیم سرمایه به دست می‎آید.

صورت سود و زیان (صورت درآمد)

صورت سود و زیان همانطور که از نامش پیداست نشان دهنده درامدها و هزینه‎های یک شرکت و در نتیجه سودآوری یا زیاندهی یک شرک در یک دوره زمانی معین می‎باشد. هدف صورت سود و زیان ارائه خلاصه‎ای از فعالیت‎های عملیاتی و مالی است که منجر به تغییر در حقوق صاحبان سهام شرکت در طول دوره حسابداری می‎شود. صورت سود و زیان شرکت نمونه را مشاهده می‎کنید.

شرکت سهامی نمونه

صورت سود و زیان

برای سال مالی منتهی به 29 اسفند 1391

صورت سود و زیان نمونه
   صورت سود و زیان نمونه

ترازنامه وضعیت مالی شرکت را در یک تاریخ معین و صورت سود و زیان وضعیت مالی شرک را در طول یک دوره نشان می‎دهد. اگر ترازنامه را یک عکس فوری از شرکت در نظر بگیریم. صورت سود و زیان به عنوان فیلمی است که در یک دوره زمانی مشخص از شرکت گرفته‎ایم.

اقلام صورت سود و زیان

فروش خالص (درآمد): درامد را افزایش در حقوق صاحبان سهام به استثنای آورده سهامداران تعریف می‎کنند. برای بیشتر شرکت‎ها فروش منبع اصلی درآمد می‎باشد.

(هزینه حمل کالای فروش رفته + برگشت از فروش) – کل فروش = فروش خالص

بهای تمام شده کالای فروش رفته: بهای تمام شده کالای فروش رفته که گاهی اوقات بهای تمام شده فروش نیز نامیده می‎شود. نشان‎دهنده بهای تمام شده کالاهای شرکت است ک در طول دوره حسابداری به فروش رفته‎اند. بهای تمام شده فروش معمولا مهمترین و عمده‎ترین هزینه شرکت‎های تولیدی و بازرگانی است.

موجودی کالای پایان دوره – خرید کالای طی دوره + موجودی کالای ابتدای دوره = بهای تمام شده کالای فروش رفته

هزینه استهلاک: استهلاک، فرایند تخصیص سیستماتیک (برحسب روشی معقول و منظم) بهای تمام شده یک دارایی به سال‎های عمر مفید اقتصادی آن است. وقتی که شرکت دارایی ثابتی را خریداری می‎کند، شرکت متحمل یک بهای تمام شده برابر با قیمت خرید می‎گردد. این بهای تمام شده در ترازنامه به عنوان ارزش ناخالص دارایی ثابت ثبت می‎گردد و سپس در طی سال‎هایی که انتظار می‎رود دارایی منافعی را ایجاد کند، این مبلغ هزینه می‎شود. مبلغی که در هر دوره حسابداری به حساب هزینه منظور می‎گردد در صورت سود و زیان در حساب هزینه‎های استهلاک ثبت می‎گردد.

سود ناخالص (ناویژه): سود ناخالص، اولین و اصلی‎ترین معیار سود شرکت است که در صورت سود و زیان نشاده داده می‎شود.

بهای تمام شده کالای فروش رفته – فروش = سود ناخالص

هزینه های عمومی، فروش و اداری (هزینه‎های عملیاتی): هزنیه‎های عمومی، فروش و اداری که گاهی اوقات هزینه سربار نیز اطلاق می‎گردد. هزینه‎هایی هستند که توسط شرکت و در ارتباط با فروش محصولات و اداره عملیات در طی دوره‎ی حسابداری اتفاق می‎افتند. هزینه‎های توزیع و فروش شامل هزینه‎های انبارداری کالاها، هزینه حمل کالاها، کمیسیون فروش، تبلیغات، استهلاک ساختمان فروشگاه‎ها و دیگر تجهیزات فروش و توزیع می‎باشد. هزینه‎های اداری و عمومی شامل حقوق کارکنان دفتری، ملزومات، استهلاک تجهیزات اداری ،تلفن و اقلام مشابه می‎باشد.

سود قبل از کسر بهره و مالیات (سود عملیاتی) (EBIT): سود عملیاتی، معیار سود حاصل از عملیات شرکت است که شامل همه هزینه‎های ثبت شده‎ی شرکت در ارتباط با فعالیت‎های عملیاتی‎اش می‎باشد. سود عملیاتی تفاوت بین سود ناخالص و مجموع هزینه‎های عمومی، فروش و اداری و هزینه استهلاک شرکت است. این معیار ، سود ایجاد شده بوسیله فعالیت‎های تجاری متناوب و عادی شرکت قبل از هزینه بهره و مالیات را اندازه‎گیری می‎نماید. بهترین شاخص کارایی عملیاتی مدیریت یک شرکت در صورت سود و زیان، سود عملیاتی می‎باشد. سود قبل از بهره و مالیات بین سه دسته از مطالبه کنندگان شرکت تقسیم می‎شود. 1) صاحبان بدهی (بابت بهره) 2) مقامات مالیاتی و 3) سهامدارن شرکت (باقیمانده سود)

هزینه های عملیاتی – سود ناخالص = سود عملیاتی

هزینه خالص بهره: هزینه خالص بهره تفاوت بین هزینه بهره متحمل شده بوسیله شرکت بخاطر استقراض و هرگونه سودی است که شرکت از سرمایه‎گذاری مالی در طول دوره‎ی حسابداری کسب کرده است.

سود قبل از کسر مالیات (EBT): تفاوت بین سود قبل از کسر بهره و مالیات شرکت و هزینه خالص بهره است و معیاری از سود شرکت قبل از در نظر گرفتن مالیات می‎باشد.

هزینه مالیات بر درآمد: هزینه مالیات بر درآمد یک ذخیره مالیاتی است که مطابق قواعد حسابداری شرکت محاسبه گردیده است. این ذخیره مالیاتی، اغلب با مالیات بر درآمد واقعی که شرکت بایستی بپردازد متفاوت است.

سود خالص ( سود پس از مالیات) (EAT): سود پس از کسر مالیات با کسر هزینه مالیات بر درآمد شرکت از سود قبل از مالیت بدست می‎آید. بطور دقیقتر، سود پس از کسر مالیات معیاری برای تغییر خالص در حقوق صاحبان سهام است که از مبادلات ثبت شده درصورت سود و زیان در طی دوره حسابداری ناشی می‎گردد.

صورت سود (زیان) انباشته

تغییر درسود انباشته بین دو تاریخ ترازنامه را در صورت سود (زیان) انباشته گزارش می‎نمایند. صورت سود (زیان) انباشته شرکت نمونه را در زیر مشاهده می‎کنید. سود انباشته نشان دهنده داعا علیه دارایی‎هاست و به عنوان یک قلم دارایی به حساب نمی‎آید. معمولا شرکت‎ها سد را انباشته می‎کنند تا در ماشین‎آلات موجودی کالا و دارایی‎های دیگر سرمایه‎گذاری شود و آن را به صورت وجه نقد در حساب جاری بانک نگه نمی‎دارند.

صورت سود انباشته نمونه
آموزش بورس قسمت 24 -  انواع صورت‎های مالی

صورت جریان وجوه نقد

صورت جریان وجوه نقد صورتی است که افزایش یا کاش در مبلغ وجه ناشی از معاملات با اشخاص حقیقی یا حقوقی مستقل از شخصیت حقوقی واحد تجاری و ناشی از سایر رویدادها را نمایش می‎دهد. این صورت بر اساس اطلاعات موجود در صورت سود و زیان و ترازنامه محاسبه می‎شود.

اقلام صورت جریان وجوه نقد

1) فعالیت‎های عملیاتی: این فعالیت‎ها ، فعالیت‎های اصلی و مستمر مولد درآمد عملیاتی شرکت می‎باشند. فعالیت‎های عملیاتی در صورت جریان وجوه نقد با قسمت درآمدهای عملیاتی در صورت حساب سود و زیان مطابقت دارد.

2) بازده سرمایه گذاریها و سود پرداختی بابت تامین مالی: دربرگیرنده دریافت‎های حاصل از مالکیت سرمایه‎گذاری‎ها و سود دریافتی بابت سپرده‎های سرمایه گذاری بلند مدت و کوتاه مدت بانکی و نیز پرداخت‎های انجام شده به تامین کنندگان منابع مالی (کارمزد، سود سهام و …) است.

3) مالیات بر درآمد: شامل پرداخت‎ها یا علی‎الحساب‎های پرداختی بابت مالیات بر درامد و یا استرداد مبالغ پرداختی می‎باشد.

4) فعالیت‎های سرمایه گذاری: شامل خرید یا فروش دارایی‎های ثابت مشهود و غیر مشهود، سرمایه گذاری در سهام یا اوراق مشارکت و … می‎باشد

5) فعالیت‎های تامین مالی: فعالیت‎هایی است که به قصد تغییر در تکریب ساختار سرمایه صورت می‎گیرد. این فعالیت‎ها شامل صدور سهام یا اوراق مشارکت، بازپرداخت اصل وام و … می‎باشد.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *